Những người trẻ làm ngoài giờ trong suy nghĩ: Bạn bận thật, hay chỉ tưởng mình đang bận?

Minh Đức/ Design: Huyền Trang, Theo Pháp luật & Bạn đọc 08:05 21/02/2021

Dường như không ai nghĩ tới thời gian mình bỏ ra để nghĩ về công việc dang dở hay những đêm trằn trọc nghĩ về bài thuyết trình cho ngày mai. Liệu đó không phải khoảng thời gian bạn làm việc sao?

Bạn hình dung như thế nào về việc làm ngoài giờ?

Liệu đó có phải chỉ là ở công ty về trễ khi đã tối mịt mà vẫn mãi không xong việc? Nhất là với những ngành luôn có mùa bận đến tối khuya? Hay ôm chiếc laptop về nhà và lúc nào cũng online, như tính chất công việc được mô tả trong JD nhấn mạnh: "Yêu cầu ứng viên online 24/24"?

Một buổi chiều sau khi tan làm, tôi kẹt trong dòng xe đang đổ dồn từ trung tâm thành phố về ngoại thành suốt gần 1 tiếng đồng hồ. Trong đầu tôi lúc đó chỉ nghĩ về một bản báo cáo còn chưa hoàn thành ở công ty và một chiến dịch truyền thông đang chạy; những câu hỏi về công việc cứ xuất hiện dồn dập một cách không ý thức. Vừa bực bội vì dòng xe kẹt cứng, vừa chán nản vì công việc nghĩ mãi không thông, tôi hậm hực: Tại sao cứ phải nghĩ về công việc trong những lúc như này trong khi chúng ta có thể nghĩ về nhiều điều tươi sáng hơn, hoặc chí ít không phải công việc?

Hóa ra, chúng ta dành nhiều thời gian cho công việc nhiều hơn mình nghĩ.

"Làm ngoài giờ" trong suy nghĩ

Thời gian dành cho công việc bao trùm cả khoảng thời gian bạn thực hiện công việc, lên ý tưởng cho một công việc hay cả những cuộc họp triền miên - đôi khi chiếm tới một nửa thời gian trong tuần và chán ngán tận cổ. Nếu tính những buổi brainstorm là một phần công việc, rõ ràng những suy nghĩ ngoài giờ về công việc cũng là một hoạt động hữu ích khi bạn cũng đang sáng tạo, tìm ra giải pháp hay trả lời những câu hỏi còn bỏ ngỏ trong công việc.

Những người trẻ làm ngoài giờ trong suy nghĩ: Đừng nghĩ chỉ ở công ty trễ hay mang việc về nhà mới là OT - Ảnh 1.

Chúng ta không nhận ra mình làm ngoài giờ trong suy nghĩ nhiều đến vậy. Những lúc lái xe về nhà, những đêm trằn trọc vì một ý tưởng chưa được xếp duyệt, có không ít lần đi hẹn hò, đi chơi vẫn canh cánh nỗi lo công việc và chiếc điện thoại với hàng loạt app nhắn tin đang nhấp nháy liên tục - tất nhiên không kể tới những người vẫn phải ôm chiếc laptop kè kè, tôi chỉ đang muốn nói những người tưởng như đã giải thoát khỏi công việc rồi nhưng hóa ra vẫn không phải vậy. Vào một lúc nào đó, tâm trí họ vẫn đang bị kẹt trong công việc.

Khi những phong trào cổ vũ lối sống cân bằng giữa công việc - cuộc sống, đặc biệt với người trẻ, xuất hiện, người ta bắt đầu nói về câu chuyện "không ai chết nếu bạn ngừng làm việc lúc 6:00" hay "vì ai cũng có một gia đình buổi tối để trở về". Việc làm ngoài giờ, ở đây muốn nói tới những công việc triền miên và gần như không có điểm dừng, bị gắn "cờ đỏ". Sự giải thoát về mặt thời gian trở nên dễ nhận ra, ít nhất trên không gian mạng khi các bạn trẻ chia sẻ nhiều hơn về cuộc sống lành mạnh cân bằng của mình, nhưng không ai đề cập tới sự giải thoát về mặt tâm trí, tư tưởng. Chúng ta đóng laptop, rời văn phòng lúc 6:00, đến lớp học vẽ nhưng không thể đóng hoàn toàn tâm trí nghĩ về công việc. Trên thực tế, việc bạn bắt đầu bằng việc không trả lời email quá muộn, không nhận những deadline gấp nửa đêm hay quyết định rời văn phòng đúng giờ là những bước đầu cần thiết để tìm sự cân bằng giữa công việc-cuộc sống hơn. Nhưng hãy tự hỏi bản thân xem, mình có vẫn đang làm OT trong suy nghĩ khi buổi tối nằm dài xem phim vẫn canh cánh nỗi lo về một bản thiết kế sếp đang bắt sửa lại hay khách hàng vẫn réo gọi?

Những người trẻ làm ngoài giờ trong suy nghĩ: Đừng nghĩ chỉ ở công ty trễ hay mang việc về nhà mới là OT - Ảnh 2.

OT (làm thêm giờ) trong suy nghĩ là một sản phẩm của thế giới công việc hiện đại. Khi guồng quay công việc thực tế bị đẩy nhanh, suy nghĩ về công việc của mỗi người cũng phải tiến kịp để bắt nhịp với việc thời gian nghỉ của mỗi người trong ngày quá ít. Công việc ở văn phòng càng bận rộn, càng kéo dài hơn 8 tiếng thì thời gian bạn phải nghĩ về nó càng nhiều. Áp lực tư duy trở thành một gánh nặng vô hình đè nặng lên vai nhiều người. "Tôi tư duy là tôi tồn tại" - khi Descartes nói câu nói nổi tiếng ghi dấu trong lịch sử nhân loại, ông không nghĩ đến một ngày tất cả những điều người ta tư duy sẽ chỉ xoay quanh công việc, deadline.

OT trong suy nghĩ gia tăng thêm những áp lực của công việc lên người trẻ. Sự giằng co giữa việc phải nghỉ ngơi và nghĩ tới công việc trong tâm trí, đặc biệt vào những khoảng thời gian xứng đáng dành cho nghỉ ngơi, khiến nhiều người dễ rơi vào các trạng thái tâm lý bực bội, cáu gắt. Bạn không những chẳng được trả lương vì OT trong suy nghĩ mà còn đang tiêu tốn nhiều năng lượng cho công việc đó.

Những người trẻ làm ngoài giờ trong suy nghĩ: Đừng nghĩ chỉ ở công ty trễ hay mang việc về nhà mới là OT - Ảnh 3.

Có những công việc không phải bạn cứ đóng máy lúc 6:00 tối về nhà là có thể thảnh thơi tận hưởng buổi tối. Đặc thù của nhiều công việc tạo ra các vòng lặp không bao giờ kết thúc, nhiều quản lý biết cách để nhân viên phải nghĩ về công việc khi luôn gửi các deadline vào sát giờ về kèm theo yêu cầu “mai trình bày ý tưởng cho anh nhé” - có nhiều thứ vô hình đang chi phối chúng ta phải nghĩ về công việc 24/24 và nhiều người thực sự biết tận dụng những khoảng thời gian của cấp dưới đó để tối ưu hóa hiệu suất.

"Vậy tối nay hãy nghĩ thêm về ý tưởng này nhé", tối nào trước khi đi làm về, một anh sếp nào đó trong những tòa cao ốc văn phòng sáng choang cũng nói vậy.

Chúng ta có thể không nghĩ về công việc quá nhiều như vậy không?

Không ai chết nếu bạn bớt OT trong suy nghĩ

Hiếm khi có ai đó nhắc về OT trong suy nghĩ vì trên thực tế, đó không phải là điều có thể đo đếm, tính công dễ dàng, thậm chí nếu bạn đề đạt điều này, nhiều người có thể nghĩ: “Chắc thằng này dở hơi” - tâm trí bạn nghĩ đến điều gì không ai có thể biết được trừ bạn. OT trong suy nghĩ không phải vấn đề để bạn trình ra với sếp và yêu cầu tăng lương - chắc chắn không có công ty nào chấp nhận cái lý do "em đã nghĩ về công việc cả đêm đâu"; đó là cách để bạn hiểu được bản thân và tự sắp xếp lại cuộc sống của mình hiệu quả và cân bằng.

Những người trẻ làm ngoài giờ trong suy nghĩ: Đừng nghĩ chỉ ở công ty trễ hay mang việc về nhà mới là OT - Ảnh 4.

Giống như câu chuyện "không ai chết nếu bạn rời văn phòng lúc 6 giờ", mục đích không phải để cổ xúy mọi người hãy ngừng suy nghĩ về công việc khi giờ làm việc đã hết - suy nghĩ về công việc là một luồng suy nghĩ phổ biến trong cuộc sống chúng ta không thể gạt bỏ. Tuy nhiên, khi nó dần tạo thành một tiền lệ xấu, một thói quen tạo nên những ảnh hưởng tiêu cực nhiều người không biết, chúng ta cũng nên xem lại câu chuyện mình đang làm gì với thời gian quý giá của bản thân và liệu có một cách tốt hơn không để những suy nghĩ về công việc không ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống?

Cuộc cách mạng của những lối sống tích cực với người trẻ sẽ mãi chỉ là trào lưu, khó có thể nâng lên thành một lối sống nếu chỉ tập trung vào các thể hiện bên ngoài, không tìm đến những nguyên nhân sâu xa hơn bên trong. Muốn bứt khỏi công việc để cân bằng cuộc sống, bạn phải tắt laptop và tạm thời tắt suy nghĩ về công việc trong những ngày nhất định. Cân bằng phải khởi nguồn từ bên trong mỗi con người, không đơn giản chỉ nằm ở việc chia đều mỗi ngày 8 tiếng cho công việc, 8 tiếng cho việc nghỉ ngơi tận hưởng.

Những người trẻ làm ngoài giờ trong suy nghĩ: Đừng nghĩ chỉ ở công ty trễ hay mang việc về nhà mới là OT - Ảnh 5.

Sẽ luôn có lý do hợp lý để bạn chấp nhận việc nghĩ về công việc là điều cần thiết, tạm gác những nhu cầu của bản thân qua một bên. Không biết từ bao giờ, chúng ta đã có cơ chế ưu tiên cho việc trong tâm trí, với nhiều người gần như tuyệt đối. Để nói một ai đó hãy dừng làm thêm giờ trong suy nghĩ đi không phải một điều đơn giản khi tâm trí họ từ lâu đã vận hành theo cách trên cũng như những áp lực ngày càng lớn từ bạn bè, đồng nghiệp xung quanh. Câu chuyện OT trong suy nghĩ cũng như mọi trào lưu bứt ra khỏi ràng buộc trong công việc cả, cần có một người tiên phong, dũng cảm vượt lên những định kiến, suy nghĩ "cái đám lười suy nghĩ ấy là một đám lười biếng", "không biết nghĩ cho công việc, nghĩ cho công ty thì chẳng bao giờ thành công cả".

Lúc nào cũng nghĩ về công việc, ai sẽ nghĩ cho bản thân mình?

Tôi vẫn tin vào một sự cân bằng, hơn là tuyệt đối hóa, cực đoan hóa việc ngừng suy nghĩ cho công việc. Nếu lúc nào thấy cuộc sống mệt mỏi nhưng không rõ nguyên nhân, đây chính là nơi bạn có thể soi chiếu và quyết định xem nên tùy chỉnh quỹ thời gian công việc - nghỉ ngơi của mình sao cho hợp lý.

Vì chúng ta yêu công việc, nhưng cũng yêu cuộc sống tươi đẹp này.

Những người trẻ làm ngoài giờ trong suy nghĩ: Đừng nghĩ chỉ ở công ty trễ hay mang việc về nhà mới là OT - Ảnh 6.

Bình luận

Tin nổi bật kenh 14

  • Đêm không ngủ của "người hùng" lao qua tường rào, cứu sống bé gái 3 tuổi rơi từ tầng 12:

    Sáng 1/3 chúng tôi đã có mặt tại nhà anh Nguyễn Ngọc Mạnh để có thêm thông tin về sự việc. Từ sáng sớm, rất đông họ hàng, người thân cũng có mặt tại đây để gửi lời chúc mừng đến "người hùng".
  • Đọc thêm