Nhờ COVID-19, đây là những "gánh nặng" mà bạn không biết là mình đang vác trên vai

Ebe/ Design: Huyền Trang, Theo Pháp luật & Bạn đọc 08:03 25/08/2021

Việc tù túng trong không gian sống, bất an về thu nhập, sức khoẻ và tương lai là chưa đủ gánh nặng ư? Chưa đâu, bạn vẫn đang vô thức vác trên vai rất nhiều gánh nặng khác. Thế nhưng tin tốt là, một khi đã biết, bạn có thể đặt chúng xuống - hoặc ít ra là tìm cách để giải quyết chúng.

"Không có gì, chỉ chán thôi." - Gánh nặng của những cảm xúc lửng lơ

Bạn không vui nhưng không buồn. Bạn không hào hứng với bất cứ thứ gì, nhưng cũng không đến mức lãnh cảm. Bạn không thực sự quá lo lắng, nhưng cũng không hề yên tâm về tương lai. Nếu bây giờ bắt bạn làm một bài trắc nghiệm về cảm xúc và tâm lý theo cách đánh giá từ 1 đến 10, phần lớn các câu trả lời của bạn sẽ rơi vào khoảng khu vực điểm 5.

Bạn có thấy quen thuộc không? Nếu có, thì chúc mừng bạn đã có chung tâm trạng với phần đông dân số thế giới trong 2 năm nay. COVID-19 đã làm cho các nhà tâm lý học bận rộn hơn bao giờ hết, và họ đã "bắt bệnh" được cho chúng ta: cảm xúc "lửng lơ" mà bạn đang cảm thấy gọi là languishing. Theo Hiệp hội tâm lý học Mỹ, languishing là trạng thái bất ổn trong sức khoẻ tinh thần, nhận diện được bằng những cảm giác thờ ơ, mất năng lượng và mất hứng thú với cuộc sống. Nó hoàn toàn đối lập với trạng thái flourishing, một trạng thái khoẻ mạnh về thể chất và tinh thần, vui vẻ, tích cực, và tràn đầy sức sống. Nhà tâm lý học Corey Keyes là người đã đặt tên cho trạng thái này sau khi ông nhận thấy rằng, sẽ là quá cực đoan nếu như gọi tình trạng mọi người đang trải qua là trầm cảm.

Nhờ COVID-19, đây là những gánh nặng mà bạn không biết là mình đang vác trên vai - Ảnh 1.

Để bạn dễ hình dung hơn, languishing được mô tả như "đứa con ở giữa" trong các trạng thái sức khoẻ tinh thần. Không phải đứa con cả được đặt nhiều kỳ vọng nhất, không phải đứa con út được cưng chiều nhất, đứa con ở giữa luôn có phần nào đó bị… thờ ơ, nhưng không tới mức bị bỏ rơi hoàn toàn. Trạng thái tinh thần này của bạn cũng vậy. Bạn chưa đến mức trầm cảm, thế nhưng tình trạng này khiến bạn luôn ở trong trạng thái "lờ đờ sống".

Languishing không phải là chuyện đùa. Một báo cáo ở Ý đã cho thấy rằng những người ở trong trạng thái languishing kéo dài sẽ có nguy cơ mắc bệnh trầm cảm cao gấp 3 lần so với bình thường.

Dễ to tiếng hơn thường ngày? Gánh nặng của cảm xúc mất kiểm soát

Một nghiên cứu cho thấy 46.3% chúng ta dễ nổi nóng, giận dữ và mất kiên nhẫn hơn khi sống trong giai đoạn giãn cách xã hội này. Điều đó cũng hoàn toàn dễ hiểu - khó lòng có thể yêu cầu tâm trí bạn trở nên thư giãn và mềm mại khi hàng ngày phải bó mình trong bốn bức tường, không thể làm gì khác để cứu thế giới khỏi đại dịch và đưa cuộc sống trở lại bình thường, cũng như không thể biết trước sự "bình thường mới" đang chờ đón mình sẽ ra sao. Tâm trí chúng ta có nhiều cách để phản ứng lại với sự mất kiểm soát với cuộc sống bên ngoài, và một trong số đó là khuyến khích chúng ta hãy trút giận lên những vấn đề nhỏ, không liên quan trong cuộc sống hàng ngày: như là bạn muốn mua táo nhưng siêu thị chỉ còn cam, và hàng xóm thì cứ không ngừng tập đi tập lại một bản piano đã 2 tuần nay (và có thể là 2 tuần tới).

Nhờ COVID-19, đây là những gánh nặng mà bạn không biết là mình đang vác trên vai - Ảnh 2.

Creators Depression - Gánh nặng của xu hướng

Trong một xã hội mà ai ai cũng đang ca ngợi, hoặc dành hàng tiếng đồng hồ hàng ngày để xem, hoặc miệt mài hát, nhảy, nấu nướng trước màn hình vì "chẳng có việc gì khác để làm", việc bạn không muốn cài TikTok có phải là một tội lỗi không?

Câu trả lời là không, và thậm chí bạn còn có thể thực sự trầm cảm khi sử dụng các mạng xã hội quá đà, cho dù là Instagram, TikTok hay YouTube - đứng từ cả hai phía.

Ở phía người tạo nội dung (Content Creators), áp lực của việc luôn phải tạo nội dung, luôn phải có nhiều tương tác hơn, luôn phải trở thành xu hướng không còn gì lạ lẫm. Thế hệ trước của TikTok, những người tạo nội dung YouTube đã đi qua con đường này và để lại nhiều lời cảnh báo.

Với Gen Z và TikTok, sự bất ổn ấy đã xuất hiện chưa? Câu trả lời là rồi. Những nhà sáng tạo nội dung đời đầu lần lượt nghỉ ngơi khỏi TikTok một thời gian trước khi quay trở lại - nếu như họ vẫn quyết định quay trở lại.

Tình trạng này được gọi chung là Creators’ Depression - việc phải chịu áp lực từ số đông công chúng và từ kỳ vọng ở chính bản thân mình để vượt qua thành công trong quá khứ có thể dễ dàng dẫn tới trạng thái trầm cảm nặng nề. Trong thời gian giãn cách xã hội, điều này lại càng trở nên nghiêm trọng bởi chúng ta không còn nhiều nguồn cảm hứng như trước, đồng thời cũng không còn nhiều công việc khác để xao nhãng "trách nhiệm" làm người sản xuất nội dung.

Nhờ COVID-19, đây là những gánh nặng mà bạn không biết là mình đang vác trên vai - Ảnh 3.

Còn ở góc độ người xem thì sao? Theo phỏng vấn trực tiếp của chúng tôi với gần 50 người, phần lớn trong số đó thuộc thế hệ Millennials, có 80% người xem TikTok hàng ngày và 30% trong số đó cảm thấy... một nỗi buồn rõ rệt. Đấy là nỗi buồn của việc nhận ra sự thay đổi vị trí của bản thân mình trong xã hội - mình không còn là thế hệ trẻ nhất, cập nhật xu hướng nhất nữa. Việc trở thành một thế hệ lớn hơn, trưởng thành hơn đồng thời đi đôi với việc có nhiều trách nhiệm và có ít thời gian để hoàn thành mục tiêu cuộc sống hơn. TikTok, đáng buồn lại là một công cụ nhắc nhở sự thật ấy không thể mạnh mẽ hơn với thế hệ vàng đầu 9x.

Vậy nên nếu bạn cảm thấy TikTok làm bạn buồn hay áp lực, đừng lo, bạn không phải người duy nhất.

Làm thế nào để đặt những gánh nặng này xuống?

Những gợi ý để giải quyết 3 gánh nặng này khá giống nhau, tất cả đều xuất phát từ việc ưu tiên chăm sóc bản thân mình. Cụ thể hơn, đó là câu trả lời dành cho câu hỏi: Bạn có thích bản thân mình hay không?

"Adam: Tớ cảm giác như tất cả mọi người đều ghét tớ.

Eric: Thì cũng khó để thích một người khi mà người đó còn chẳng thích nổi chính mình".

Cuộc trò chuyện này nằm trong series Sex Education, khi Adam - con của hiệu trưởng, một kẻ to xác và được cả trường khiếp sợ - như vỡ ra trước Eric - một cậu bạn LGBTQ+ "proud and loud" (tự hào không giấu giếm), đồng thời cũng là nạn nhân của những cuộc bắt nạt từ Adam trong suốt nhiều năm. Ấy vậy mà thử nhìn xem, ai đang là người run rẩy trong cuộc hội thoại này?

Trong nguyên bản tiếng Anh, Eric dùng từ "like" chứ không phải "love". Thích bản thân mình và yêu bản thân mình có khác nhau tới vậy không?

Nhờ COVID-19, đây là những gánh nặng mà bạn không biết là mình đang vác trên vai - Ảnh 4.

Có thể mặc định phần lớn chúng ta đều yêu bản thân, cho dù tình yêu ấy có thể không mạnh mẽ tới mức "biển xô sóng trào" vào mọi thời điểm. Định nghĩa nó một cách đầy đủ và ngắn gọn nhất ư? Yêu bản thân là sự tôn trọng, chấp nhận và thương lấy mọi điều ở bản thân mình dù là ưu điểm hay khuyết điểm, biết trân trọng giá trị của chính mình và đồng thời cũng coi trọng việc phát triển bản thân để trở nên hoàn thiện và hạnh phúc hơn. Về cơ bản, bạn sẽ không chấp nhận người yêu cư xử bạo lực với mình ở bất cứ giá nào, hiểu rằng mình xứng đáng nhận lương khi lao động cho một ai đó, và có mong muốn sinh tồn đủ mạnh mẽ để nhảy sang một bên khi thấy chiếc xe lao tới.

Thích bản thân mình là một khái niệm hoàn toàn khác. Để thích một điều gì đó, ta thường cần lý do: những lý do logic, xác đáng và dễ hiểu như kiểu đó là một người lúc nào cũng thơm tho, một người biết chăm lo cho sự nghiệp, hay một người luôn gửi thiệp cho bạn vào mỗi Giáng sinh. Chúng ta thường mải mê tìm kiếm điều mình thích ở một người khác, phát triển điều những người khác thích ở mình, mà hay quên mất phần quan trọng nhất: điều chính mình thích ở mình là gì? Khi liên tục phải ở nhà và chỉ có mỗi bản thân mình để "chơi cùng", câu hỏi ấy mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Việc phải dành cả ngày để chơi cùng một người bạn không quá thích hẳn nhiên sẽ gợi lên nhiều cảm xúc không mấy dễ chịu.

Đã đến lúc chúng ta cần đặt những gánh nặng xuống bằng cách yêu cầu bản thân mình tập trung vào cuộc hành trình quan trọng nhất: Hành trình tìm kiếm những điều mình thích ở chính bản thân mình, và nuôi dưỡng nó mỗi ngày.

Bạn có nghĩ vậy không?

Bình luận

Tin nổi bật kenh 14

  • Tám Tin Tối: Hoài Linh, Đàm Vĩnh Hưng và một số nghệ sĩ gửi đơn tố cáo nữ CEO về hành vi vu khống, làm nhục người khác

    Vậy là ngay khi vị CEO Đại Nam quay lại livestream sau 1 tuần tuyên bố "rửa tay gác kiếm", thì sóng gió ngay lập tức nổi lên, drama giữa streamer này và giới nghệ sĩ nay đã lên một level mới.
  • Đọc thêm