10 - 20 năm nữa tôi phải có một khoản kha khá đủ để lo cho bản thân, gia đình. Còn trước mắt, tôi muốn dùng lợi nhuận từ đầu tư để phát triển sự nghiệp và những dự án cá nhân. Bởi vậy, tôi đang nghiêm túc tham gia đầu tư trong các thị trường tài chính.
Đó là câu trả lời của Tú Ngô. Cậu phân tích thế này: “Thú vị ở chỗ bản thân sẽ có thêm kiến thức, kỹ năng và trải nghiệm sớm. Bận rộn vì ngoài theo đuổi công việc chính, người trẻ cần học hỏi, trau dồi nhiều kiến thức phục vụ cho việc đầu tư (có thể xem như một việc tay trái). Còn phân cực là vì nếu đầu tư đúng cách thì niềm vui gia tăng còn không thì dễ gặp stress kéo dài”.
Để rõ thêm vì sao Tú lại bận đến thế thì phải lội lại năm 2020, Tú mở một studio chuyên thu âm, phối nhạc cho khách và nghệ sĩ. Vừa du học ngành Tài chính vừa song song học nhạc, mới về Việt Nam vì dịch mà lại mở studio riêng để kinh doanh. Bảo sao không bận! Ơ mà khoan, giàu vậy? Tú thú thật rằng mình mượn tiền để mở studio. Sau một thời gian hoạt động thì trả hết nợ.
Hai nguồn thu nhập chính hiện nay của Tú là kinh doanh studio và lợi nhuận từ đầu tư tài chính. Cậu tham gia vào lĩnh vực đầu tư từ năm 2018, tức là chỉ 1 năm sau khi Tốt nghiệp cấp 3.
Còn lý do mà Tú học Tài chính là gì á? “Vì tôi muốn quản lý tài chính cá nhân tốt. Làm gì mà chẳng cần tính tiền” (cười), Tú đáp.
Bắt đầu kiếm tiền khi làm Graphic Design bán thời gian từ năm cấp 3, Yến Trân đã quen với việc phải túc trực bên cạnh chiếc máy tính. Song phải thức dậy sớm mỗi ngày để ngồi đọc bản tin về tài chính, đầu tư và bắt tay vào giao dịch thì lại là chuyện khác.
Yến Trân sẽ thức dậy sớm để chạy bộ, ăn sáng và uống cafe. Nói chung mọi thứ phải đâu vào đấy trước 9h sáng - thời gian giao dịch.
“Tôi sẽ ngồi máy tính liên tục đến khi phiên cuối đóng vào lúc 15h, trừ 1h30 phút nghỉ trưa (11h30-13h) ra. Sau 15h, tôi thường dành thời gian tổng kết lại các giao dịch hôm nay. Đối với tôi đây là khoảng thời gian rất quan trọng của ngày. Khoảng 3-4 ngày/ tuần tôi sẽ tham gia các khoá học phân tích chart, nhận định thị trường từ những thầy có kinh nghiệm,… Cuối mỗi ngày, tôi thường sẽ đọc các bản tin tình hình tài chính trong/ ngoài nước để chuẩn bị cho ngày hôm sau. Cuối tuần khi không phải giao dịch, tôi sẽ đi chơi cùng bạn bè, cà phê, mua sắm”, Trân kể.
Hiện tại vì tình hình dịch nên Trân đã rời Mỹ về Việt Nam. Cô bạn tham gia nhiều hoạt động thiện nguyện trong thời gian này, ngoài tập trung vào đầu tư.
“Tôi bắt đầu 1 ngày khá sớm, thường là 5h sáng. Trong bữa ăn đầu tiên của ngày tôi tranh thủ đọc thông tin về thị trường, xem biểu đồ giá... 8h sáng bắt đầu vào làm việc của công ty, tất nhiên, cứ mỗi một tiếng tôi lại vào check biểu đồ giá và cập nhật thông tin thị trường trên các nhóm đầu tư. Thời gian buổi tối tôi dành cho việc đọc thêm tài liệu về thị trường mình đang “đổ” tiền vào. Đến 10h tối, tôi lại xem qua một lần thị trường, biểu đồ giá và đi ngủ. Khá healthy nhỉ (cười)”, Thịnh kể khá chi tiết.
Có lẽ vì là dân văn phòng nên Thịnh đưa tất cả vào một nếp chung và cứ thế “chạy" một mạch về đích.
“Thời gian trước kia khi chưa tìm việc làm ổn định vì còn đang học online, tôi thường tận dụng cả thời gian học bài để xem xu hướng giá của thị trường, đến cả thời gian ăn cơm và đi vệ sinh cũng kè kè điện thoại nghiên cứu biểu đồ nến. Tôi thậm chí còn xem trading chứng khoán thành nghề chính của mình sau này. Tuy nhiên, sau nhiều lần lỗ nặng nề, tôi quyết định ‘cai nghiện’ chứng khoán và phân tán sự chú ý vào những công việc ổn định hơn nên tâm lý cũng không còn ‘sáng nắng chiều mưa’ như trước kia nữa”, Thanh Hà nói.
Hiện tại, Thanh Hà đã tranh thủ kiếm một công việc văn phòng trong lúc chưa quay lại Hồ Nam tiếp tục việc học. Với nhịp sống hiện tại, Hà chỉ mở xem thị trường chứng khoán lúc sắp tan làm và tối.
Tú Ngô lớn lên trong gia đình có kinh tế có thể gọi là khá giả so với mức sống Sài Gòn nhưng từ khi học xong cấp 3, Tú đã lăn lộn để kiếm tiền và cũng không ít lần “ngã” sấp mặt. Phải nói cho rõ rằng với điều kiện của Tú, cậu không thiếu tiền nếu cứ ngoan ngoãn đi sang Mỹ và học tài chính, tối về nhà ăn ngủ, cuối tuần đi chơi. Tú thiếu tiền vì cậu muốn vừa học vừa mở studio làm nhạc và kinh doanh.
Trường hợp của Tú Ngô giống với Yến Trân. Cô bạn có nền tảng gia đình khá tốt và đang theo học một ngành nghệ thuật ở Mỹ nhưng vẫn muốn tự mình kiếm ra nhiều tiền. Trân chia tiền ra làm 2 mục đích: cho nghệ thuật và cho tái đầu tư. Cô bạn sinh năm 2001 tham vọng dùng tiền để thực tế hóa mục tiêu bay bổng của bản thân.
Đối với Tú hay Trân, họ muốn kiếm tiền nhanh không phải bởi vì họ muốn sắm sanh cho đã cái nư hay muốn sống và hưởng thụ phủ phê hơn so với cuộc đời của bố mẹ mình, mà tiền chính là đòn bẩy của đam mê họ đang theo đuổi. Không có tiền khó làm điều mình thích!
“Vì sao người trẻ hiện nay thích đầu tư, dẫu biết cuộc sống bình thường có thể đảo lộn vì nó? Và nếu quy số tiền đã lỗ ra thành 1 thứ vật chất gì đó để tặng bản thân hay bố mẹ thì cũng… xót lắm”, tôi đã đem câu hỏi này đi gặp Tú Ngô.
Và cậu bạn sinh năm 1999 từng lỗ 4.000 USD (gần 91 triệu đồng) khi đầu tư vào cổ phiếu Mỹ chỉ trong một buổi tối, khi mới 20 tuổi trả lời như này:
“Tôi nghĩ người trẻ hiện nay tham gia vào thị trường tài chính nhiều bắt nguồn từ sự quá tải thông tin trên mạng xã hội và một phần đến từ điều kiện sống của thế hệ trẻ so với lứa anh chị, ba mẹ họ. Mặt khác, các trang thông tin đăng tải nhiều thành tựu của những người đồng trang lứa cũng như lợi nhuận “khủng” từ thị trường tài chính, vô hình chung tạo ra áp lực đồng trang lứa cho các bạn trẻ như tôi.
Nếu như trước đây người ta ưu tiên việc đủ sống, và tiết kiệm, thì bây giờ, khi điều kiện sống tốt hơn, thế hệ trẻ đã ‘đủ sống’ rồi thì sẽ quan tâm đến việc đầu tư sinh lời. Họ tiếp cận các công cụ đầu tư, sản phẩm tài chính sớm hơn thế hệ trước.
Nếu phân bổ vốn đúng cách, dùng tiền nhàn rỗi đầu tư, thì khoản lỗ (nếu có) sẽ nằm trong tầm kiểm soát. Những sự hối hận khi đầu tư hay đến từ việc các bạn ‘all in’, tất tay, dùng tiền quan trọng để đầu tư và không đủ kiến thức.
Thường khoản đầu tư đầu tiên của các bạn sẽ không phải một lớp học, hay kiến thức về chứng khoán, giao dịch, tiền điện tử,... mà sẽ là một sản phẩm tài chính thực sự; được tiến hành theo cảm giác, hoặc sự chỉ dẫn không đúng cách của người khác.
Chắc chắn sẽ lỗ, còn nếu may mắn nhận được lợi nhuận, thì lần sau cũng sẽ lỗ và cuộc sống bị đảo lộn. Nếu chả may người đó quyết ăn thua đủ, thì rất khó để đứng lên lại. Việc đầu tư là tốt, nhưng cần trang bị rất nhiều kiến thức bởi khi tham gia thị trường, mỗi người chỉ là một nhà đầu tư cá nhân, một chú cá con, chơi ‘game’ này với các quỹ, ngân hàng, nhóm lợi ích, và tổ chức có nhiều kinh nghiệm”.
“Tôi cho rằng người trẻ tham gia vào thị trường tài chính nhiều bởi 2 yếu tố: bản thân và ngoại cảnh. Ở yếu tố bản thân, khi trẻ ai cũng muốn khẳng định mình, chinh phục những điều vốn được cho là khó khăn nhất. Về ngoại cảnh, tôi thấy hiện nay có rất nhiều cơ hội để học, có thể học từ bất cứ đâu và bất kì ai, miễn là chúng ta chủ động với lượng kiến thức mà mình muốn nạp vào.
Nếu nghĩ đến số tiền đã lỗ thành một thứ vật chất thì chắc chắn sẽ tiếc rồi, nhưng lứa chúng tôi thường quy đổi những gì đã mất thành ‘học phí’. Khi đó, sẽ không tiếc nữa”, Yến Trân nêu quan điểm về chuyện lãi rồi lỗ như cơm bữa khi đầu tư.
Thanh Hà cũng không đứng ngoài "hố đen" lỗ sấp mặt khi tự nhận là người "tham tiền" trong thời gian đầu bước chân vào thế giới đầu tư.
“Nhiều người trẻ tham gia các hình thức đầu tư vì tính chất thời điểm và xu hướng. Khi một xu hướng kiếm tiền nổi lên rầm rầm thì kiểu gì tâm lý mình cũng dao động, cũng muốn thử.
Đầu cơ kiếm tiền nhanh hơn mà không phải bỏ ra quá nhiều sức. Trong trường hợp dự đoán đúng xu hướng thị trường. Đầu tư sẽ phải chờ đợi trong thời gian dài nhưng an toàn hơn so với đầu cơ. Người mới chơi ham làm giàu như tôi thì thường thích chơi đầu cơ đánh nhanh rút nhanh hơn nhưng hội này chết sớm lắm vì toàn lỗ là chủ yếu, phải đến 95% lỗ.
Giờ tôi chuyển sang chế độ đầu tư an toàn, đánh giá trị rồi. Không giàu lên được bằng cái này nếu không có kiến thức”, Hà nhìn nhận.
“Biết đâu chỉ vì một chút sợ hãi mình lại bỏ mất cơ hội phát triển. Cơ hội không đến nhiều lần trong đời”, Văn Thịnh nói.
Tú Ngô, Yến Trân, Thanh Hà và Văn Thịnh đem đến những mảng màu sinh động trong bức tranh đa sắc của giới trẻ đầu tư vào lĩnh vực tài chính hiện nay. Họ đều còn rất trẻ và vẫn chưa đến thời điểm phải quẩy trên vai những gánh nặng của cuộc sống như vấn đề về tuổi tác, áp lực cuộc sống gia đình hay chăm sóc người lớn tuổi… và có lẽ vì thế nên họ liều! Liều để thoát khỏi vòng xoáy một cuộc đời an nhàn, có 10 đồng thì an phận xài đúng 10 đồng, có một công việc ổn áp thì cố bám giữ lấy nó để gửi gắm hết lòng tin vào khoản hưu trí trong tương lai. Giới trẻ bây giờ sống khác rồi, họ muốn mạo hiểm - muốn làm giàu, không giàu được thì… mới thôi!
Có thể, những cái tên xuất hiện trong bài viết này sẽ trở thành một nhà đầu tư tài chính full time tài ba trong tương lai. Nhưng biết đâu đấy, có khi 1 năm nữa họ lại thấy cuộc chơi này đến đây là đủ rồi, bây giờ mình thích sự ổn định, không thể lúc nào tâm lý thay đổi theo tình hình chứng khoán, sáng nắng chiều mưa, giữa trưa mưa bão được nữa. Thì oke, nghỉ!
Đầu tư tài chính suy cho cùng cũng chỉ là một cách kiếm tiền trong ti tỉ cách kiếm tiền trong xã hội. Có thể kiếm tiền thông qua hình thức đầu tư sẽ có đôi chút dễ dàng hơn song cái gì mà chẳng có cái giá của nó! Kiểm soát tâm lý và đừng để tuổi trẻ đã phải mang những món nợ khổng lồ vì tính “ăn thua đủ” của mình nhé!