Danh tiếng là gì mà người ta cứ "sống dở chết dở" vì nó?

Hieuthuba - Design: Minh Trang, Theo Pháp luật & Bạn đọc 08:02 23/04/2021

Danh tiếng - một khái niệm vô cùng mơ hồ, lại là điều mà mỗi con người luôn để tâm đến ngay từ thuở nhỏ.

Đã quá nhiều lần trong đời, chúng ta tự đặt ra câu hỏi: Mọi người đang nghĩ gì về mình? Ta thở phào khi thấy mọi người gắn hình ảnh của mình với những từ ngữ tích cực, ta cảm thấy "may mắn" khi những từ ngữ ấy to tát hơn những gì mình xứng đáng. Và, ta cảm thấy trầm uất khi bị nghĩ xấu, bị coi là một người tồi tệ. Danh tiếng - một khái niệm vô cùng mơ hồ, lại là điều mà mỗi con người luôn để tâm đến ngay từ thuở nhỏ. Hồi bé, ta gìn giữ thanh danh ở khu phố, ở trường học. Lớn lên, ta tìm cách điều khiển danh tiếng của mình tại nơi công sở, tại xã hội xung quanh. 

Không chỉ những ngôi sao, những người nổi tiếng mới quan tâm đến danh tiếng của bản thân. Ngược lại, đôi khi chính những người sống khép kín, rụt rè nhất lại là những người quan tâm và hay lo ngại cho danh tiếng của mình nhất.

Danh tiếng là gì đối với mỗi con người?

Định nghĩa của danh tiếng: điều một người lạ sẽ nghĩ gì khi nghĩ về bạn. Nghe có vẻ hơi rối, nhưng đúng là như vậy đó. Đối với một người xa lạ, danh tiếng của chúng ta sẽ chính là thứ đầu tiên họ nghĩ tới khi cái tên của ta được nhắc tới. Tiếng tăm của bạn hoàn toàn phụ thuộc vào những gì bạn đã làm, những gì bạn đã "phá" hay những gì bạn đã truyền cảm hứng cho xã hội này.

Trên cuộc đời này, có lẽ chỉ những người thực sự thân thiết mới không quan tâm tới danh tiếng của chúng ta. Và những người này thuộc nhóm thiểu số của thiểu số. Đối với tất cả những người còn lại, danh tiếng của bạn sẽ quyết định cách bạn được đối xử.

Vì sao chúng ta cần danh tiếng?

Không phải cứ có danh tiếng xịn, tên tuổi lớn thì sẽ kiếm được tình yêu. Tuy nhiên, nó mang đến gần như là tất cả những thứ còn lại. Nào là sự tôn trọng, nào là ánh hào quang, nào là tiền bạc, và như đã nói ở trên, cách mà xã hội này lựa chọn để đối xử với bạn.

Ông sếp có thể ưu ái mà đưa cho bạn "kèo ngon" ở công ty nếu bạn được yêu quý hơn người khác tại văn phòng. Nhân viên ngân hàng có thể đồng ý duyệt cho bạn mức vay lớn nếu số điểm tín dụng của bạn đẹp như mơ. Cứ như vậy, thế gian này là một cuộc đua ngầm để tìm kiếm danh vọng, hay nói dễ hiểu hơn chính là để xây dựng hình ảnh của bản thân. Thậm chí, danh tiếng tốt cũng có thể trở thành một sự nghiệp. Chẳng phải ngày ngày chúng ta vẫn thấy các cô nàng, anh chàng hot girl, hot boy dù chẳng làm gì "chính thống" thì vẫn nổi ầm ầm, kiếm bộn tiền nhờ những bài đăng quảng cáo trên fanpage với cái giá cắt cổ.

Câu chuyện về danh tiếng đã từng được một tập phim rất đình đám của series Black Mirror khai thác. Tập 1 của mùa 4, mang tên Nosedive, mở ra một xã hội khi tất cả mọi người đều bị "chấm điểm" bởi những người xung quanh, từ bất kỳ hành động nào dù là nhỏ nhất. Phim mở ra một cách đẹp đẽ, và kết thúc với tấn thảm kịch khi nữ chính vật lộn trong công cuộc xây dựng danh tiếng của chính mình.

Danh tiếng là gì mà người ta cứ sống dở chết dở vì nó? - Ảnh 1.

Khát khao chứng minh bản thân với người khác cũng không bắt buộc phải có tỉ lệ thuận với mức độ tự hài lòng về bản thân. Những người có mong muốn được xã hội tung hô, phần lớn thời gian lại khá khắt khe và không thỏa mãn với chính họ. Chính vì vậy, họ mong muốn có được sự công nhận từ xã hội như một "khoản bồi thường", để bù đắp cho sự hổ thẹn về chính bản thân mình. Chúng ta mong muốn được công nhận, được nghĩ tốt, nhưng nó có phải là dấu hiệu của sự tự hoài nghi về tố chất và năng lực không?

Những đứa trẻ, khi càng bị chê trách, mắng mỏ khi còn nhỏ thì lúc lớn lên, chúng sẽ rất coi trọng lòng tốt của người xa lạ. Những cảm xúc bên ngoài sẽ thế chỗ, lấp đầy sự thiếu hụt về tình thương và sự tôn trọng mà họ đã dành cả thời niên thiếu để tìm kiếm.

Tất nhiên, có những người không màng danh vọng, không quan tâm tới cách người khác nghĩ về mình. Có thể họ đã thực sự nếm được tình cảm chân thành của những người mình yêu quý. Lúc đó, các hào quang và danh vọng cũng chẳng còn quá to tát và đáng để chạy theo.

Sự bấp bênh của danh tiếng

Trong tập phim Nosedive của Black Mirror, cô nàng nữ chính Lacie (Bryce Dallas Howard) bị tụt "điểm xã hội" vù vù chỉ vì những hiểu lầm và sự cố trong cuộc sống, đến mức cô cùng quẫn tới phát điên. Vậy đấy, danh tiếng lớn lên và sụp đổ cũng phụ thuộc rất nhiều vào những yếu tố mà chính bạn không có quyền kiểm soát.

Có thể so sánh nó như một thứ bong bóng mỏng manh, chỉ chực vỡ dù chỉ là bởi một cử động nhỏ nhất. Danh tiếng của chúng ta dễ mất đi, không phải là vì "phốt" hay những điều gì sai trái lắm, mà bởi lẽ nó được dựng nên bởi những ảo tưởng và nhận định ban đầu của người khác về mình. Đôi khi, danh tiếng của chúng ta được thêu dệt qua dăm ba câu chuyện phiếm của những kẻ ngồi lê đôi mách.

Năm 2017, Taylor Swift cũng phát hành hẳn một album đình đám mang tên Reputation - Danh Tiếng, kể về áp lực của hào quang và cách cô nàng từ bỏ những kỳ vọng của xã hội mà mặc cho cuộc đời "tự xử".

Thật là dễ chịu khi những người không thân thiết cũng nghĩ tốt về ta. Tuy nhiên, khi một sai lầm nho nhỏ khiến mọi điều tốt đẹp về mình đổ vỡ, danh tiếng trở thành một lưỡi dao sắc lẹm, đôi lúc đủ khả năng để đặt một nhát cứa đau đớn lên cuộc đời mà ta đã gầy công xây dựng.

Sai lầm của chúng ta

Đôi khi, danh tiếng trỗi dậy và cũng biến mất tùy theo cách chúng ta lựa chọn sắp đặt hình ảnh của mình cho phù hợp với lý tưởng của công chúng, của xã hội. Người ta thích nhìn thấy một anh chàng, cô nàng thành đạt, có nhan sắc, có cuộc hôn thú tuyệt vời, có gia đình cùng những đứa con đẹp và ngoan. Coi thường những "lý tưởng" này, và danh tiếng của chúng ta sụp đổ.

Con người là một giống loài dễ mắc sai lầm. Mỗi ngày, chúng ta đều nợ vũ trụ này một lời xin lỗi. Bản năng để trở nên bốc đồng, tham lam, ích kỷ… vốn cũng được thêu dệt vào DNA của chúng ta. Cuộc đời cho phép ta phạm sai lầm để trưởng thành và bước tiếp, nhưng nó không đồng nghĩa với việc danh tiếng của chúng ta dễ hồi phục.

Danh tiếng là gì mà người ta cứ sống dở chết dở vì nó? - Ảnh 2.

Khi danh tiếng biến mất

Danh tiếng của chúng ta dễ "toang" chỉ với một lời điều tiếng trong xã hội. "Hình phạt" có thể là về kinh tế, về pháp luật, nhưng vết thương mãi mãi sẽ là ở trong tâm lý. Với những người xa lạ, giờ đây chúng ta thậm chí còn được nghĩ đến như một kẻ tồi tệ. Thứ tai tiếng này sẽ đi theo ta cả đời.

Cuộc sống ở trong "hào quang" không bao giờ là điều dễ dàng, nhưng sẽ còn tệ hơn hàng ngàn lần khi chúng ta trở thành kẻ bị ghét bởi cả một nhóm người. Đã có những cô, cậu học trò bị bắt nạt ở trường vì lỡ "mách thầy cô" những điều sai trái, hay vì cách họ sống hoặc bản thể tính dục của họ. Đã có nhiều ngôi sao vụt sáng, trở thành hiện tượng nhưng rồi bị dư luận quay lưng chỉ vì những lời đồn thổi về "trà xanh", về "đạo nhái", vân vân. Một khi danh tiếng trở thành tai tiếng, chúng ta khó có cơ hội để phân trần, vì mỗi lời mình nói ra đều có thể bị sử dụng để biến thành một thứ vũ khí chống lại chính mình.

Khi danh tiếng biến mất, chúng ta mới càng thấy trân trọng hơn với những người thực sự hiểu mình xuyên qua ánh hào quang. Chỉ nhờ tình yêu ấy, chúng ta mới nhận ra rằng bản thân mình đã từng là một đứa trẻ không biết gì, từng là một người phải trải qua khó khăn, và cũng là một người đã phạm phải sai lầm chứ không xấu xa, độc địa. Tình yêu là thứ khai mở ra góc khuất khác của những câu chuyện mà đôi khi, đại đa số dư luận chỉ muốn nghe theo một hướng.

Không có cách chuộc tội

Gần như là không có cách để bào chữa, để mang danh tiếng của mình quay trở lại phút ban đầu. Tai tiếng là một bản án chung thân, sự thù ghét cũng vậy. Sẽ thật dễ dàng nếu chúng ta sống ở một bộ lạc chỉ có 100 hộ dân, và ta có thể đi đến từng nhà để giải thích phần mình. Tuy nhiên, ta đang tồn tại ở một xã hội 7 tỷ người, ở kỷ nguyên vạn vật kết nối, lời nói đi xa vạn dặm.

Danh tiếng là gì mà người ta cứ sống dở chết dở vì nó? - Ảnh 3.

Có lẽ, nhìn theo một cách nào đó, khi không còn danh tiếng nữa mới là lúc mà chúng ta thật sự tận hưởng được cuộc sống. Sẽ không còn phải lo lắng về cách mọi người nhìn nhận về mình, sẽ không phải sợ làm người khác phải thất vọng, hay phẫn uất về lời nói của những kẻ xa lạ. 

Nói thì dễ, làm thì khó, nhưng hy vọng là bạn sẽ luôn cảm thấy tự do để sống mà không quá bận tâm với thứ hào quang bấp bênh mang tên "danh tiếng" của mình.

Chia sẻ

Bình luận

Tin nổi bật kenh 14

  • Ổ dịch mới hơn 200 ca nhiễm tại Bắc Giang- Các F0 tăng nhanh, 38% mẫu xét nghiệm có kết quả mắc Covid-19

    Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang đánh giá Công ty Hosiden Việt Nam, thuộc Khu công nghiệp Quang Châu, huyện Việt Yên là ổ dịch có tốc độ lây lan nhanh do làm việc trong phòng lạnh, khép kín, trần thấp.
  • Đọc thêm