3 thói quen "dẫn lối" cho ung thư đại trực tràng: Gặp ở nhiều người Việt

Những dấu hiệu cảnh báo dễ bị bỏ qua

Theo PGS.TS. BS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học Hạt nhân và Ung bướu - Bệnh viện Bạch Mai , một trong những lý do khiến ung thư đại trực tràng nguy hiểm là các biểu hiện ban đầu thường rất mờ nhạt, dễ bị nhầm lẫn với các rối loạn tiêu hóa thông thường.

Nhiều bệnh nhân chỉ đi khám khi xuất hiện các triệu chứng kéo dài như táo bón, tiêu chảy hoặc xen kẽ cả hai. Một số trường hợp có biểu hiện đi ngoài ra máu, phân lẫn chất nhầy nhưng lại cho rằng đó chỉ là bệnh trĩ.

Ngoài ra, người bệnh có thể gặp tình trạng phân nhỏ, dẹt bất thường, đau bụng âm ỉ, cảm giác đi ngoài không hết, mệt mỏi kéo dài, thiếu máu hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.

PGS Phạm Cẩm Phương cho hay nội soi toàn bộ đại trực tràng hiện được xem là "tiêu chuẩn vàng" trong tầm soát ung thư đại trực tràng. Phương pháp này cho phép bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc đại trực tràng, phát hiện các polyp, tổn thương tiền ung thư hoặc khối u ở giai đoạn rất sớm. Với hệ thống nội soi độ phân giải cao cùng kỹ thuật gây mê ngắn, người bệnh hầu như không cảm thấy đau hay khó chịu trong quá trình thực hiện.

Đặc biệt, nhiều polyp có thể được cắt bỏ ngay khi nội soi nếu đủ điều kiện. Điều này giúp loại bỏ nguy cơ tiến triển thành ung thư trong tương lai mà không cần thêm một cuộc phẫu thuật khác.

Ba thói quen nguy hiểm nhưng dễ bị xem nhẹ

Các nghiên cứu cho thấy ung thư đại trực tràng thường phát triển từ các polyp hoặc tổn thương tiền ung thư xuất hiện trên niêm mạc đại tràng. Quá trình này có thể kéo dài từ 5-10 năm, thậm chí lâu hơn, tạo ra "khoảng thời gian vàng" để phát hiện và ngăn chặn bệnh.

Tuy nhiên, nhiều người lại vô tình duy trì những thói quen được xem là "cặp bài trùng" thúc đẩy nguy cơ ung thư.

Đầu tiên là chế độ ăn uống thiếu lành mạnh. Việc thường xuyên tiêu thụ thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn, đồ nướng cháy, thực phẩm hun khói nhưng lại ít ăn rau xanh và trái cây khiến hệ tiêu hóa phải đối mặt với nhiều chất có khả năng gây hại. Đây được xem là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu của ung thư đại trực tràng.

Thói quen thứ hai là hút thuốc lá và lạm dụng rượu bia. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra các chất độc hại trong khói thuốc và đồ uống có cồn không chỉ ảnh hưởng đến phổi, gan mà còn làm tăng nguy cơ hình thành các tổn thương tiền ung thư ở đường tiêu hóa.

Thói quen thứ ba là lười vận động, thừa cân hoặc béo phì. Việc ngồi nhiều, ít hoạt động thể chất khiến nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính gia tăng, trong đó có ung thư đại trực tràng.

Đáng chú ý, nguy cơ mắc bệnh tăng rõ rệt ở người từ 45-50 tuổi trở lên, người từng có polyp đại tràng hoặc có người thân mắc ung thư đại trực tràng.

Đừng chờ có triệu chứng mới đi khám

Các bác sĩ cho biết một trong những sai lầm phổ biến hiện nay là chỉ đi kiểm tra khi cơ thể đã xuất hiện dấu hiệu bất thường. Trong khi đó, phần lớn trường hợp ung thư đại trực tràng giai đoạn sớm gần như không có triệu chứng.

Vì vậy, người từ 45 tuổi trở lên hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao nên chủ động tầm soát định kỳ theo khuyến cáo của bác sĩ. Việc phát hiện sớm một polyp hôm nay có thể giúp ngăn ngừa một ca ung thư trong tương lai.

Ung thư đại trực tràng không phải là bản án không thể tránh khỏi. Trong nhiều trường hợp, căn bệnh này hoàn toàn có thể được phòng ngừa nếu người dân thay đổi lối sống, nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo và chủ động tầm soát đúng thời điểm.