Được mùa, người dân ở "vương quốc vải thiều" vẫn nơm nớp nỗi lo

Thục Linh, Theo Trí Thức Trẻ 07:00 30/06/2014

Theo phản ánh của người dân ở "vương quốc vải thiều”, năm nay, vải thiều Bắc Giang được mùa lớn, dù vậy nỗi lo rớt giá vẫn luôn thường trực.

Những ngày này, trên các ngả đường dẫn vào huyện Lục Ngạn (tỉnh Bắc Giang) đâu đâu cũng thấy những xe chất đầy vải thiều chín đỏ. Theo phản ánh của người dân ở "vương quốc vải thiều”, năm nay, vải thiều Bắc Giang được mùa lớn, dù vậy nỗi lo rớt giá vẫn luôn thường trực. 

Vải được mùa...

Huyện Lục Ngạn (tỉnh Bắc Giang) được xem là "vương quốc vải thiều" của nước ta với diện tích gần 20 nghìn ha. Đầu năm nay, thời tiết khắc nghiệt, mưa và lạnh kéo dài ảnh hưởng đến sự phát triển của cây vải. Nhưng, năm nay, sản lượng vải thiều lại cao hơn 5.000 tấn so với năm 2013, ước đạt hơn 140.000 tấn quả tươi.

Anh Hoàng Văn Quyền cùng con trai bó vải từ sớm để vận chuyển ra các điểm thu mua. Theo anh Quyền, năm nay vườn nhà anh được mùa vải.

Ông Đỗ Văn Nguyên  - Trưởng thôn Trại Cháy, xã Quý Sơn, huyện Lục Ngạn, Bắc Giang cho biết, nhìn chung năm nay các hộ dân trong thôn được mùa vải. Thời điểm đầu mùa, giá vải rẻ chỉ từ 5.000 đến 6.000 đồng/kg nên người dân rất lo lắng. Gần đây giá vải đã tăng lên, thương lái thu mua với mức giá từ 10.000 đồng/kg trở lên nên người dân cũng phấn khởi hơn. Làm được vụ vải chỉ mong không mất giá, không bị ép giá là mừng.

Chúng tôi đã có mặt tại huyện Lục Ngạn trong những ngày sôi động nhất của mùa thu hoạch. Khắp các ngả đường dẫn vào huyện Lục Ngạn đều tràn ngập sắc đỏ của vải thiều. Từng đoàn xe máy nối đuôi nhau thồ hàng tạ vải đến tập kết tại các điểm thu mua. Tuyến đường quốc lộ chạy qua trung tâm huyện dường như cũng quá tải bởi sức nóng của mùa thu hoạch vải thiều tại vựa vải lớn nhất cả nước.

Người dân Lục Ngạn cho biết, nhìn chung toàn huyện năm nay được mùa vải. Hầu hết vườn vải của người dân đều mang lại một mùa quả ngọt xứng đáng với công sức chăm bón, vun trồng của bà con. Gia đình anh Hoàng Văn Quyền (xã Phì Điền, Lục Ngạn, Bắc Giang) năm nay vườn vải cho thu hoạch khoảng gần 7 tấn. Khu vực xã Phì Điền vải cho quả đẹp, chín mọng, nên bán được mức giá từ 17.000 đến 20.000 đồng/kg. "Năm nay nhìn chung vải được mùa. Đầu năm thời tiết có hơi khắc nghiệt nhưng cũng không ảnh hưởng đến sản lượng vải năm nay của bà con nông dân. Gia đình tôi đã thu hoạch được khoảng 3 tấn vải tươi, còn 1 nửa nữa sẽ thu hoạch nốt trong đợt này" - anh Quyền vui mừng chia sẻ.

Anh Tùng ở xã Phì Điền vui mừng với một mùa vải bội thu

Xe vải đầy ắp, chín mọng chở ra bán tại các điểm thu mua

Chị Vũ Thị Hà, chủ một vườn vải ở xã Trường Giang (Lục Ngạn, Bắc Giang) cho biết, đầu năm thời tiết mưa và lạnh kéo dài khiến bà con nông dân rất lo lắng, vì sợ ảnh hưởng đến sự phát triển của cây vải. Tuy nhiên càng về sau, thời tiết càng thuận lợi, ủng hộ mong mỏi của bà con nông dân. Vườn vải nhà chị Hà năm nay cho thu hoạch lớn.

... Và nỗi lo rớt giá, ép giá

Chuyện được mùa nhưng bị ép giá, rớt giá vốn là vấn đề đến hẹn lại lên. Năm nay, được mùa vải, người nông dân vui 1 phần thì 9 phần lo lắng. Việc vải rớt giá, bị ép giá luôn là nỗi buồn lòng của người dân Lục Ngạn mỗi mùa thu hoạch vải. So với thời điểm cùng thu hoạch rộ nhất như năm ngoái, giá vải năm nay chỉ bằng khoảng 2/3. Giá rớt mạnh đã khiến không ít người trồng vải lo lắng khi chịu bao nắng mưa, vất vả chăm sóc nhưng chỉ đủ hòa vốn.

Các ngả đường ở Lục Ngạn tràn ngập sắc đỏ của vải thiều

Theo phản ánh của người dân, năm nay được mùa vải nhưng giá lại không cao bằng những năm trước. Đầu mùa, giá vải còn bị ép chỉ từ 5.000 đến 7.000 đồng/kg. Vải chín đến mùa, nên người dân vẫn phải căn răng bán với mức giá thấp như vậy. Sau đó, vải được nâng lên mức từ 8.000 đến trên 20.000 đồng/kg tùy theo khu vực cũng như chất lượng vải. Bà con nông dân chia sẻ, giá vải từ 10.000 đồng/kg trở lên thì người dân mới có thu nhập được. Trừ hết các chi phí mùa màng, mới có đồng lãi trang trải cho cuộc sống. Bởi người dân nơi đây, quanh năm cắm mặt vào các đồi vải, chỉ đợi đến mùa thu hoạch nên đây là nguồn thu chính của hầu hết các hộ gia đình.

"Vải được mùa nhưng giá không được như mong muốn nên chúng tôi rất lo lắng. Ngoài ra còn bị ép giá, bị thương lái tìm cách "ăn bớt" số cân khiến người nông dân điêu đứng, dù được mùa nhưng nỗi lo cũng chồng chất" - bác Hiệp (ở xã Giáp Sơn, Lục Ngạn, Bắc Giang) bày tỏ lo lắng của mình.

Vải được mùa, bán được giá thì người nông dân mới có đồng lãi để trang trải cho cuộc sống, lo lắng cho con em họ được đến trường đầy đủ

May mắn hơn nông dân ở nhiều xã khác, gia đình anh Quyền ở xã Phì Điền từ lâu nay vẫn được tiếng là vải vừa ngon vừa "đẹp mã" nên bán khá được giá. Năm nay vườn vải nhà anh Quyền bán với mức 17.000 đến 20.000 đồng/kg. Theo anh Quyền, đây được xem là vải loại hai ở Lục Ngạn, Bắc Giang, vải loại 1 sẽ có giá cao hơn rất nhiều. Tuy nhiên anh Quyền cũng cho biết, để chăm sóc được một vườn vải đẹp, bán với giá gần 20.000 đồng/kg như của gia đình anh, ngoài thuận lợi từ đặc điểm đất đai, cũng phải đầu tư rất nhiều công chăm sóc. Sau mỗi vụ thu hoạch, phải tỉ mỉ cắt cây tỉa cành, bón phân chu đáo, đủ hàm lượng cho từng gốc vải. Từng giai đoạn phát triển ra hoa kết trái của cây, cần chú ý các loại sâu bọ, dịch bệnh để kịp thời xử lý. 

"Để thu hoạch được một vựa vải, người nông dân như chúng tôi phải bỏ ra rất nhiều công sức. Tính về công người làm, thì cả gia đình 5 đến 6 người dồn hết vào đồi vải. Nên đến ngày thu hoạch, chỉ mong sao bán được giá, có đồng lãi còn có vốn để mùa sau tiếp tục đầu tư vào vườn và lo lắng cho các cháu học hành đến nơi đến chốn" - anh Quyền tâm sự.

Công sức mà người dân bỏ ra cho một vụ vải thiều là rất lớn. Ngoài ra, đầu tư về kinh tế cũng là một con số không nhỏ nên nông dân mong được mùa mà được cả giá.

Cùng xã Phì Điền với anh Quyền, vải của gia đình anh Tùng lâu nay cũng chất lượng nổi tiếng trong vùng. Đồi vải với hơn 100 gốc là nguồn thu chính của gia đình anh Tùng nhiều năm nay. Có mặt tại đồi vải từ sáng sớm, gần chục người trong nhà anh Tùng đang tất bật bẻ vải, buộc và vận chuyển ra các điểm thu mua. "Lo lắng lớn nhất của người dân vẫn là giá cả bán vải khi đến mùa thu hoạch. Nông dân làm ra cây vải nhưng luôn phải phụ thuộc vào thương lái về vấn đề giá, việc bị ép giá, vải rớt giá là nỗi lo thường trực của mỗi người dân như chúng tôi. Như năm nay vải được mùa, nhưng lại càng lo vì giá vải không được cao như mọi năm, hơn nữa thương lái lại ép giá nên người nông dân không làm chủ được sản phầm của mình làm ra" - anh Tùng lo lắng về giá vải năm nay.

Đi theo quốc lộ 31 về hướng trung tâm TP Bắc Giang, chúng tôi đi qua các khu vực có giá thu mua vải thấp hơn ở xã Phì Điền, Giáp Sơn. Điển hình là trung tâm thị trấn Chũ, Phố Kim...Giá vải ở đây dao động ở mức 8.000 đến 15.000 đồng/kg tùy chất lượng. Cũng theo bà con nông dân, nhiều năm nay vải ở khu vực này luôn bán giá thấp hơn do chất lượng vải khác nhau. Tuy nhiên, nhìn chung, vải Lục Ngạn vẫn ngon, đẹp và được ưa chuộng.

Những em nhỏ phụ giúp bố mẹ thu hoạch vải. Vải được mùa, được giá là cơ sở để các em có cuộc sống đầy đủ và học hành chu đáo hơn.

Tại khu vực phố Kim, hầu hết bà con nông dân đều cho rằng, việc chủ thu mua trừ hao từ 8 đến 10kg trên mỗi tạ vải là quá cao và chính họ là người thiệt thòi nhất. Theo tìm hiểu của chúng tôi, những năm trước mức trừ hao chỉ dao động khoảng 3 đến 4 kg, nhưng năm nay con số này tăng vọt lên 8kg đến 10kg tùy điểm thu mua. Nếu nông dân bán vải với giá 15.000 đồng/kg, thì mỗi tạ vải người dân sẽ bị trừ hao 10kg tương đương với 150.000 đồng. Con số này không hề nhỏ so với thu nhập của bà con nông dân. Nếu tính toán kĩ càng, mỗi hộ dân thu hoạch một năm khoảng 10 tấn vải, sẽ bị trừ hao con số lên tới 15 triệu đồng.

"Chúng tôi đồng ý với việc trừ hao mà thương lái quy định, tuy nhiên mức trừ hao phải hợp lý. Mỗi tạ vải trừ của chúng tôi đến 10kg, còn lời lãi được vào đâu nữa. Mà chúng tôi bán số lượng lớn nên con số đó tính tổng lại không hề nhỏ chút nào" - một nông dân bán vải tại khu vực Phố Kim bức xúc.

Lợi dụng cảnh tắc đường, các chủ thu mua vải ép giá người dân.

Ngoài ra, các nông dân cho hay, họ còn bị tư thương ép giá vì... tắc đường tại các điểm thu mua. Theo tìm hiểu của chúng tôi, nông dân sẽ chở vải bằng xe máy đến khu vực thu mua, và cho xe đi chậm qua các điểm để khảo giá, điểm thu mua nào được giá sẽ bán. Tuy nhiên, trong những giờ cao điểm, các điểm thu mua luôn tắc nghẽn, hàng trăm xe máy chở vải xếp hàng dài  tiến không được mà lùi cũng không xong. Chính vì thế, chủ thu mua ra sức ép giá người dân. Sau khi ngắm nghía, xem kĩ chất lượng vải, chủ thu mua sẽ ra giá thấp hơn từ 2.000 đến 3.000 đồng/kg. Lợi dụng tâm lý của người dân, nếu đứng đợi lâu, vải héo sẽ bị xuống giá nên chủ thu mua mặc sức ép giá. Nhiều người không đủ kiên nhẫn chờ đợi để thoát khỏi dòng xe ùn tắc, hầu hết đều phải chấp nhận bán rẻ hơn.

Nông dân Lục Ngạn mong mùa vải bội thu, được giá.

Thời gian thu hoạch vải ngắn, nên nhiều gia đình phải đầu tư để thuê thêm nhân công thu hoạch. Với những gia đình có trên 100 gốc vải, phải thuê từ 4 đến 5 nhân công phụ thêm việc thu hoạch mới kịp. Chi phí cho một nhân công vào khoảng 150.000 đồng/ngày.

Đủ thứ chi phí phải đầu tư vào vụ vải, nên bà con nông dân luôn mong được mùa nhưng phải được cả giá để có thêm đồng lãi.

Với diện tích gần 20 nghìn ha, Lục Ngạn không chỉ là "vương quốc vải thiều" lớn nhất cả nước mà cây vải Lục Ngạn còn là cây "xóa đói, giảm nghèo", đem lại cho người dân nơi đây một cuộc sống no ấm. Tuy nhiên, mỗi mùa thu hoạch đến, những vấn đề về giá vải luôn là nỗi lo canh cánh của người dân.

Ảnh: Doãn Tuấn, Kiên Nguyễn
Chia sẻ

Bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem theo ngày

Tin nổi bật kenh 14

  • Nhà khoa học này muốn nâng cấp cơ thể mình thành một người lai máy tiên tiến nhất trong lịch sử

    Tất cả những công nghệ này đang được xem là "một bản nâng cấp" trong mắt Scott-Morgan. Nhưng rõ ràng là chúng chưa đạt đến độ khiến nhà robot học hài lòng. Scott-Morgan đang chờ đợi những công nghệ hiện đại hơn xuất hiện.
  • Đọc thêm